Uitjes, cadeautje en andere verrassingen Geschreven door Rianne 21 april 2026 (laatst bijgewerkt op 21 april 2026) 3 Omgaan met veranderingen “Kom pak je jas, we gaan iets leuks doen!” Voor veel mensen wellicht een ‘jippie-moment’: leuk en spannend tegelijk. Je weet niet wat er gaat gebeuren maar het wordt leuk, want dat is je net verteld: WE gaan iets LEUKS doen. Voor mij is dat altijd even schakelen, want ik weet nou eenmaal graag iets langer van tevoren of (en zeker ook wát) er gaat gebeuren. Maar het is ‘we’, dus ik hoef niet alleen, en X, die me meeneemt, ken ik goed en X kent mij ook goed. Dus moet ik erop vertrouwen dat het ook echt leuk wordt. Terwijl ik me snel probeer aan te passen aan mijn veranderende dag, ga ik in mijn hoofd al allerlei leuke dingen na die we zouden kunnen doen. We zouden naar het strand kunnen gaan. Het waait flink, maar dat vind ik juist fijn: mijn hoofd vullen met het gebulder van de golven en het geraas van de wind met af en toe een krijsende meeuw. Lekker vechten tegen de wind en niet praten, want er is al geluid genoeg. Of misschien gaan we naar een natuurgebied, het liefst zo ongerept mogelijk, waar we niet over strakke aangelegde paden in een file van mensen hoeven te wandelen. Dan heb ik mijn fototoestel nodig. Maar dat werd niet gezegd, dus laat ik het thuis. We zouden ook naar dat museum kunnen gaan waarvan ik al eens had aangegeven dat me dat erg interessant lijkt, maar X houdt niet zo van musea… We kunnen ook gewoon een mooie route rijden langs het water met mooie vergezichten. Oh, of Artis, daar is inmiddels wel het een en ander veranderd en mijn Artispas staat op mijn telefoon, dus daar kan ik altijd naar binnen. “Kijk eens wat ik voor je heb meegenomen. Dit zul je vast leuk vinden!” Oh jee, een kadootje, maar ik ben niet jarig en heb toch nergens om gevraagd? Heb ik soms een keer iets genoemd wat ik graag wilde hebben? De gever gaat er al vanuit dat ik het leuk zal vinden, maar als dat nou helemaal niet zo is? Wat moet ik dan? Ik kan toch niet zeggen dat het niet leuk is? Dan stel ik de gever teleur. Maar wat als het écht niet leuk is, als ik er niets mee kan, het helemaal niet mooi vind? En als deze gever me zomaar iets wil geven, verwacht hij/zij dan ook een keer iets terug? Maar hoe kom ik er dan achter wat hij/zij leuk vindt? Ja, kennelijk mijn kadootje maar dat kan ik toch niet teruggeven als verrassing? “De bel gaat. Wie kan dat nou zijn: ik ben toch geen afspraak vergeten?” “Hé hallo, verrassing! Ja, we waren in de buurt en we hebben elkaar zó lang niet gezien, dus we dachten: we gaan even gezellig langs. “We blijven niet lang hoor, alleen even een bakkie koffie en ff bijkletsen….” Totaal overdonderd laat ik ze binnen. Zie gelijk mijn huis door hun ogen. Stof, boeken overal, een laptop op tafel naast mijn ontbijtbord van vanmorgen, een jas en tas op een stoel, radio afgestemd op mijn muziek (stevige metal). Snel aanpassen: radio uit, boeken op een stapel, jas en tas mee naar de gang op weg naar de keuken.. waarvoor ook alweer? Oh ja, koffie. Heb ik er wel iets lekkers bij? Hoe drinken ze het? Ik heb geen koffiemelk…. In de keuken maar even diep ademhalen. Waar moeten we het straks over hebben? Bijkletsen? Gelukkig heeft deze visite maar één vraag nodig om lang aan het woord te blijven, maar dan moet ik me wel concentreren om op tijd juist te reageren. Pff, wat is ‘even’? Ik mag niet op mijn horloge kijken of ‘even’ al voorbij is. Maar ik wil mijn huisje weer voor mezelf! Zo maar even drie situaties die me voor mijn diagnose regelmatig overvielen en waar ik, en uiteindelijk ook mijn omgeving, geen raad mee wist. “Wat zijn mijn opties? Meebewegen, spelbreker zijn of….?” Dat uitje? Gezellig? Nou nee, we gingen naar een drukke stad en een zo mogelijk nog drukkere winkelstraat. Voor X een prima uitje, maar voor mij een aanslag op al mijn zenuwen. Ik was die dag het gelukkigst op weg naar huis. Dat kadootje? Heel lief bedoeld, een huisparfum, maar het ligt nog ergens in een doos te verstoffen denk ik – de geur benam me bij het uitpakken al de adem – te heftig, te veel. Geuren en deze autist zijn een erg slechte combinatie. En die onverwachte visite? Die kostte me naast een ‘verloren’ middag nog minimaal een hele dag om weer tot rust te komen. Nee, voor mij geen verrassingen – uitjes plan ik graag zelf of ik doe er een voorstel voor-, kadootjes alleen als ze op mijn verlanglijstje staan en onverwacht bezoek – dan speel ik ‘niet thuis’. Maakt me dat ongezellig? In de ogen van velen waarschijnlijk wel, maar het houdt mij rustig en evenwichtig en dan functioneer ik het best.
29 september 2026 Rianne Op de drempel van mijn pensioen Rianne mag binnenkort met pensioen. Een grote verandering voor haar. Met hulp van een coach bereidt zij zich voor op deze nieuwe levensfase. Lees verder
5 juni 2020 Cor Omgaan met veranderingen Zoals veel mensen met autisme vindt Cor het lastig om met veranderingen om te gaan. Dat vond hij toen hij werkte en dat vindt hij nu hij met pensioen is. Lees verder
26 juni 2020 Tatjana In iedere verandering zit een mogelijkheid Tatjana heeft moeite met veranderingen maar realiseert zich ook dat zij door veranderingen wel enigszins flexibel blijft. Lees verder