Nu bezig:
Themamaand over hulpmiddelen
Bekijk activiteit

Speciale Assistentie

Geschreven door Rianne

25 juni 2026
(laatst bijgewerkt op 26 juni 2026)

Geen thema

Vragen om hulp: maakt me dat hulpbehoevend?

Letterlijk gezien natuurlijk wel. Ik heb behoefte aan hulp. Niets meer en niets minder. Het is alleen zo jammer dat de meeste mensen toch een ander beeld hebben bij het woord hulpbehoevend: dan kun je kennelijk niet veel meer zelfstandig.

Helaas heeft onze taal – en waarschijnlijk ook veel andere talen – nou eenmaal onvoldoende woorden voor de hulpbehoefte die ik als autist heb.

Ik bekijk alles het liefst van de positieve kant: wat kan ik wel?

Ik ben behoorlijk zelfstandig, loop niet in zeven sloten tegelijk, heb gestudeerd en doe al sinds mijn 19e mijn eigen belastingzaken. Ook bekleedde ik (en doe dat nog) verschillende bestuursfuncties. Ik kan voor mezelf zorgen en doe dat al jaren voor “mijn gezin”. Al is dat laatste makkelijker dan zorgen voor mezelf – daar zie ik toch minder de noodzaak van in. Het ontbreken van een honger- of dorstprikkel helpt dan natuurlijk niet echt. Maar tot zover geen vuiltje aan de lucht lijkt het. Maar bij drukke, onvoorspelbare situaties kan de paniek of de verlamming toeslaan.

Reizen bijvoorbeeld; een druk vliegveld, vertraging, lange wachtrijen bij security, veel omgevingsgeluid, noem maar op. Door gebruik te maken van Speciale Assistentie, voorkom ik dat ik na een reis dagen uit de running ben vanwege overprikkeling. De veiligheid van deze assistentie voorkomt ook dat ik op het laatste moment in paniek verlamd op de bank blijf zitten en niet op reis ga.  Ik heb ook een Autipas en een Sunflower keycord – driedubbelop dus.

Het ei van Columbus?

Meestal wel. Over het algemeen gaat het goed. De mensen die de assistentie verlenen zijn vriendelijk, geduldig, blijven rustig en brengen me snel door de drukte heen. Bij de controles houden ze rekening met je – je wordt bijvoorbeeld niet zomaar aangeraakt om gefouilleerd te worden, maar dat wordt eerst verteld. En daarna word je begeleid tot aan boord. Bij aankomst kan ik rustig blijven zitten tot ik van boord word gehaald en mijn begeleider mij vlot door de drukke aankomsthal begeleidt naar de mensen die me ophalen. De Sunflower keycord is een internationaal symbool en maakt uitleg (meestal) overbodig. Gelukkig maar; want al ben ik meestal best in staat om uit te leggen wat ik nodig heb, mijn autisme uitleggen in het Engels of Italiaans (of zoals laatst in Warschau het Pools) is toch een stuk lastiger.

Maar er is zeker ook een minpunt. Wanneer je assistentie aanvraagt, moet je aangeven in welke categorie je valt. Voor mensen met autisme is er dan alleen de keuze uit: “Passagier met verstandelijke beperking”. In luchtvaartjargon DPNA: “passagier met een verstandelijke of ontwikkelingsstoornis die assistentie nodig heeft”. Ik kan je vertellen dat ik echt wel even diep moest nadenken voor ik dat hokje durfde aan te kruisen. Autisme als verstandelijke stoornis benoemen is best heftig en zo voelt het voor mij zeker niet. Plus: als ik dit van mezelf zeg, wat verwachten mensen die me gaan begeleiden dan? Hoe gaan ze me benaderen en behandelen? Ik ben toch niet gek!? Ik ben alleen maar ‘autist’….

Alleen maar positieve ervaringen?

Nee. Zo werd ik op Milaan Bergamo laatst ‘gedropt’ bij de gate met een, waarschijnlijk vriendelijk bedoeld, “This is your gate – have a nice flight”. Jammer was alleen dat mijn vlucht al meer dan 1,5 uur vertraagd was. Hierdoor was het bij de gate enorm druk en stonden alle passagiers – die het wachten logischerwijs meer dan zat waren – al in rijen op elkaar gepropt. Ik mocht zelf zien hoe ik hier doorheen kwam met bagage. Ik meldde bij het personeel aan de gate, die mijn assistentie voor kennisgeving aannamen en me gewoon in de rij lieten staan.

Bij mijn allereerste vlucht met assistentie in 2022 ging op Schiphol bij vertrek alles prima, maar bleek ik in Milaan Malpensa niet aangemeld en werd ik niet van boord gehaald. Gelukkig was de bemanning zo vriendelijk om me mee te nemen, door de aankomsthal te begeleiden en ‘af te leveren’ bij mijn partner.

Verreweg de meest stressvolle ervaring had ik met het boeken van een vlucht via ITA en het aanvragen van assistentie. Daar kreeg ik na de aanvraag het bericht dat ik mijn aanvraag moest doen inclusief het meesturen van mijn officiële diagnose. Een vreemd verzoek maar oké, geen probleem. Een probleem werd het pas toen er opnieuw gevraagd werd om de diagnose met de opmerking dat deze in het Engels opgesteld moest zijn, op officieel papier, en met een handtekening van de behandelend arts. Telefonisch contact loste niets op. Is ook lastig met een klantenservice die in Albanië bleek te zitten met medewerkers van wie Engels én Italiaans niet hun moedertaal waren. Kortom, de heenvlucht was erg stressvol en bracht me op het randje van paniek. De terugvlucht vanaf Brussel zag ik logischerwijs enorm tegenop. Gelukkig was de baliemedewerker van ITA  heel resoluut bij het zien van mijn keycord en de lichte paniek. Eén telefoontje en ik werd opgehaald en overgedragen aan de veilige handen van de assistentie.

Kortom: reizen met assistentie: ja of nee?

Hierop kan ik volmondig met JA antwoorden. Het heeft me de afgelopen zes jaar veel meer positiefs gebracht dan die paar ‘foutjes’. Al zou ik wel graag een lans willen breken voor iets meer nuance bij de aanmeldprocedure of een optie voor een toelichting op mijn daadwerkelijke hulpbehoefte.

Trefwoorden

Over de auteur

Rianne

Rianne (1960) is moeder van twee dochters, theologe en werkte tot haar diagnose (2020) als docente levensbeschouwing. Nu verdeelt ze haar tijd samen met Ricardo en hun twee honden tussen Amsterdam en Avolasca, waar ze wijn maken en genieten van de rust van het platteland.

Reageren

Je emailadres wordt niet gepubliceerd. Velden met een * zijn verplicht.

Reacties (3)

  • Sjaak

    Herkenbaar Rianne,

    Mooi verteld en klopt. Met dochterlief al regelmatig gebruik gemaakt van de betreffende diensten. Vergelijkbare ervaringen. Schiphol/Eindhoven/Dortmund/Boekarest/Londen zijn er goed op ingesteld. En ook flexibel: We willen voornamelijk rustig door security. Aan boord komen lukt wel (we zijn vaak met zijn 3-en) dus aan boord laten brengen hoeft dan niet per sé.

    Soms zit het wat tegen inderdaad als je langer moet wachten. En Spanje ‘kent’ de Sunnflower cord niet meer en vereist aanvraag via een eigen systeem. Blijkbaar waren er teveel misbruikers in vakantietijd. Grrrr. Want juist dat heeft ons een keer enorm geholpen: Vlucht terug naar NL geannuleerd door storm op Schiphol. Dan ‘vliegt’ iedereen naar de balie om om te boeken. Niet fijn. Gelukkig pikte een oplettende beambte ons uit de rij en we mochten vooraan en konden nog net omboeken. Dat we daarna met slechts 2 uur slaap de volgende ochtend met een busje aan boord werden gebracht was erg fijn.

    Geen reacties

  • Sabine

    Dank voor het delen! Interessant om te lezen hoe dit werkt. Ik heb meer dan eens getwijfeld om assistentie te vragen en het nooit gedaan uit vrees dat het me meer energie ging kosten dan opleveren 🤓

    Ik vind het ook mooi dat je een kanttekening plaatst bij het vermogen van onze taal om de hulpbehoefte van een autist te verwoorden 🫶

    Geen reacties

  • Hans

    Het niet precies kunnen voorspellen hoe het gaat zijn in het buitenland, is precies de reden waarin ik veel liever in Nederland blijf met vakanties. Mooi meegenomen dat het ook beter is voor het milieu om niet te vliegen. Maar petje af als het jou wel lukt om met een vliegtuig te reizen.

    Geen reacties

Lees ook deze blogs

  • Esther

    Autisme in het onderwijs

    Diagnose En dan is het alweer een half jaar geleden, een half jaar geleden dat de verlossende zin viel; je hebt ASS en ADHD. Bijna anderhalf jaar geleden, tijdens een autisme belevingcircuit op het werk kreeg ik het ineens door, Eureka, dit is het. Een paar ervaringsdeskundigen vertelden over hun leven met autisme. In hun […]
    Lees verder
  • Gastblogger

    Sociale en emotionele verwerking, een andere tijdslijn

    Kelly beschrijft hoe sociale en emotionele verwerking tijdens het opgroeien uitbleef. Pas later maakten visuele ondersteuning, traagheid en afstand verwerking mogelijk.
    Lees verder
  • Joyce

    Take a step back

    Joyce komt bij het opruimen van haar huis tot een bijzondere ontdekking. Het zet haar aan het denken over haar verleden en haar toekomst.
    Lees verder

Autisme is veelzijdig

Regelmatig plaatsen diverse bloggers interessante artikelen over autisme.

Meer informatie over het blog