Nu bezig:
Themamaand over hulpmiddelen
Bekijk activiteit

Leven in replay

Geschreven door Kelly

4 juni 2026
(laatst bijgewerkt op 8 juni 2026)

Communicatie en contact

Gesprekken gebeuren snel. Te snel. Blikken schuiven voorbij, ondertonen, grapjes, spanningen.. ze flitsen op en verdwijnen weer. Er wordt gelachen, gereageerd, geschakeld. Alles loopt door.

Mijn gevoelens lopen niet synchroon met het moment. Tegen dat ik iets begin te voelen, is het moment al een poos voorbij. Het is alsof iedereen live speelt en ik nog moet bufferen.

Eerst zien

Ik zie eerst. Altijd eerst dat. Een blik die iets doet. Een toon die net anders valt. Een opmerking die blijft haken. Er beweegt al iets vanbinnen, maar het is nog te vaag om het een emotie te noemen.

Ruis

Het is geen leegte. Het is ruis.

Mijn lichaam weet het al een beetje. Iets trekt samen of opent. Iets wordt scherp of juist voorzichtig. Zonder woorden. Zonder uitleg. Alleen een richting.

Alsof er ergens diep vanbinnen al een eerste inschatting gebeurt. Veilig of onveilig. Aangenaam of ongemakkelijk. Open of op mijn hoede. Het stuurt wel al lichtjes naar een bepaalde houding, een bepaalde spanning, een bepaalde alertheid.

Daar blijf ik even in hangen.

Niet omdat ik wil, maar omdat ik nog niet verder kan. Ik heb tijd nodig om te begrijpen wat ik precies heb opgepikt.

Op dat moment kan ik niet zeggen wat ik voel. Pas later valt het op zijn plaats, als het denken kan terugkijken. Alsof het denken pas mag aansluiten wanneer het moment al voorbij is. Dan begin ik terug te kijken. Te puzzelen. Te zoeken naar wat er eigenlijk gebeurde.

Wat zag ik. Wat hoorde ik. Wat miste ik.

Het moment voorbij

Steeds opnieuw kom ik hierop uit. Andere mensen lijken sociaal in real time te leven en ik in replay.

Soms ben ik ineens van slag van iets. Een opmerking. Iemand die anders reageert dan ik verwacht. Iemand die kort reageert, ineens afstandelijk wordt of niet meer teruglacht. Er is iets veranderd, maar ik weet niet wat. In het moment zelf voel ik wel dat er iets wringt en dat ik het weg wil duwen, maar ik begrijp nog niet wat er gebeurt. Pas later wanneer het moment al voorbij is, kan ik beginnen met nadenken over wat er speelt bij de andere persoon.

En soms gaat het niet eens over de ander.

Soms gebeurt het gewoon in mij.

Zo kan ik héél fel op iets reageren. Iets wat iemand zegt of iets dat ik zie, en plots is er spanning. Of irritatie. Of iets dat schuurt. Harder dan het zou moeten.

Maar nog altijd zonder woorden.

Ik zit vast in een gevoel. Ongevormd. Onuitgesproken. Alsof het wel bestaat, maar nog niet toegankelijk is.

Ik blijf daarin hangen. Het verdwijnt niet.

Het zindert ergens op de achtergrond, wachtend. Tot ik er later op terugkom, uren later soms. Dan begint het zich te tonen. Voorzichtig eerst. Alsof het zich pas laat zien wanneer er ruimte is. Dan kan ik het vastnemen. Benoemen. Uitleggen.

Terugkijken

Pas wanneer ik er echt even voor ga zitten, kan ik het verder ontrafelen. Dan pas kan ik zeggen wat er precies gebeurde. Wat mij raakte. Waarom dat zo binnenkwam. Wat mij stoorde, en waarom.

Wat eronder zit

Vaak klopt dat eerste gevoel niet helemaal. Wat eerst als kwaadheid voelde, blijkt dan vaak iets anders te zijn. Iets zachter, of net iets kwetsbaarder. Onzekerheid. Angst. Het gevoel dat er iets op het spel stond zonder dat ik wist wat. Of een gevoel van onveiligheid dat niet onmiddellijk herkenbaar was.

Nog later wordt het nog stiller.

Dan zie ik dat het niet alleen over dat moment ging. Dat het iets raakte dat al langer in mij zit. Iets dat niet nieuw is, maar zich gewoon even liet zien.

Het komt te laat.

Het komt zoals het komt.

In lagen. In fases.

Eerst iets dat beweegt. Dan pas woorden. Pas later begrip.

En ondertussen loopt de wereld gewoon door.

Mensen reageren, lachen, gaan verder.

Alsof alles samenvalt in hetzelfde moment.

Bij mij niet.

Ergens daartussen zit tijd.

Tijd die nodig is om te begrijpen. Om te benoemen. Om te zien wat er echt gebeurde.

Tot die tijd is er iets anders.

Blindheid in het moment

Een soort blindheid.

Voor wat er in mij leeft.

En voor wat er bij de ander speelt.

Trefwoorden

Over de auteur

Kelly

Woont in Hasselt. Juriste. Engageert zich in vrijwilligerswerk. Schrijft graag. Speelt graag saxofoon. Houdt van yoga en fietsen. Zwak voor jazz

Reageren

Je emailadres wordt niet gepubliceerd. Velden met een * zijn verplicht.

Reacties (8)

  • Rilana

    Heel herkenbaar. Er gebeurt van alles maar het duurt even voordat ik in de gaten heb wat er gebeurt. En soms kom ik er helemaal niet achter. Mijn hele lichaam reageert. Soms heel heftig maar het komt niet aan in mijn hoofd.

    Geen reacties

  • Hans

    Ongeveer een maand later, en nu pas een reactie van mij. Het lijkt wel een voorbeeld van “leven in replay”.

    Het heeft bij mij wel even geduurd voordat ik doorhad hoe belangrijk het is voor mij, om niet te veel mee te gaan in het tempo van anderen. Mijn ASS-stempeltje heb ik ook pas na mijn vijftigste opgehaald. Niet omdat ik het ‘anders zijn’ pas laat heb ontdekt. Nee, het is voor mij als een soort reddingsboei, als ik echt niet meer meekan in de wereld om me heen en te weinig ruimte heb om in die rustige mode te kunnen vertoeven. Dan heb ik dat nog achter de hand.

    Het vrouwelijke fenotype waar ik veel overeenkomsten mee voel (ook al ben ik een man), geeft mij veel herkenning in deze blog. Ik moet dat ook nog eens in een blogje stoppen, maar eerst vakantie.
    Gelukkig werk ik in het onderwijs, dan mag ik in een vakantie echt even helemaal ontladen en weer volledig opladen. Wat hoognodig is.

    Bijzonder voor mij is dat je hier eindigt met “een soort blindheid”.
    Mijn oom, die rond het publiceren van deze blog overleden is, was slechtziend. Hij had zelfs een glazen oog. Maar hij ging wel zelfstandig naar zijn werk. Toen kon dat nog redelijk veilig zonder dat je door een fatbike van je schoenen wordt gereden. Soms kwam hij wel thuis met poep aan zijn schoenen, maar het inspireerde me zo om geen slachtoffer te zijn.
    Ik probeerde me voor te stellen hoe dat dan is. Dus als het donker was in huis, probeerde ik blindelings me te verplaatsen zonder me te stoten. In het begin was dat nog erg voorzichtig. Veel met mijn handen en armen, aftasten of er niet iets in de weg stond. Maar dat lukte me steeds steeds beter, (door vooraf de ruimte helemaal in me op te menen). De voordelen van een A-brein ten volste benutten 😉.

    Groet,
    Hans

    Geen reacties

  • Lola

    Zo herkenbaar en je verwoordt het zo goed. Echt prachtig geschreven. Je bent echt een schrijftalent!

  • Sophie

    Heel herkenbaar! Bij mij gaat het vaak net zo. Achteraf speel ik gesprekken opnieuw af en probeer ik te begrijpen wat iemand precies bedoelde en waarom ik zelf reageerde zoals ik deed, soms samen met mijn auticoach. Goed geschreven! Dankjewel om dit zo helder onder woorden te brengen.

  • Bastiaan

    Het kunnen opmerken van subtiele veranderingen in perceptie (een gedachte die binnensluipt, een emotie die opkomt, een geluid dat je opeens opmerkt) wordt in non-dualistische tradities als een grote verdienste gezien. Juist het kunnen aanvoelen van de verandering vóórdat je er een gedachte aan koppelt geeft de mogelijkheid om de ervaring op een diepere laag te beleven. De bekende non-dualistische meditatieleraar Adyashanti vraagt: “what is the quality of this moment before I have a thought about it”.

    In het Kajmir Shaivisme (Hindoeistische non-dualistische traditie) wordt dit sambhava genoemd: het opmerken van het eerste moment van perceptie voordat we onszelf er een verhaal over vertellen. Het idee hierbij is om “wat is” te onderscheiden van onze aannames en geconditioneerde gedachten, iets wat je uiteindelijk meer harmonie met jezelf brengt.

    Ik herken de sensaties die je beschrijft heel goed en heb ook de sociale belemmeringen ervan lang ervaren. Sinds ik me verdiep in verschillende tradities weet ik dat veel van de eigenschappen die we heel zelfbewust in onszelf opmerken eigenlijk ook heel bewonderingswaardig zijn. Het weten dat er op verschillende manieren naar gekeken kan worden is daarin al heel fijn.

Lees ook deze blogs

  • Wilco

    Koetjes, kalfjes en autisme

    Wilco houdt niet zo van small talk. Hij legt uit waarom niet en deelt een aantal trucs.
    Lees verder
  • Douwe

    Praatpaalwandelaar

    Douwe is lange tijd een praatpaalwandelaar geweest, die vooral veel vertelde. Hoe heeft hij geleerd om ook naar anderen te luisteren?
    Lees verder
  • Mike

    Gebroken communicatie

    Mike raakt soms gefrustreerd na het hebben van gesprekken. Waar komt deze frustratie vandaan en wat besluit hij ermee te doen?
    Lees verder

Autisme is veelzijdig

Regelmatig plaatsen diverse bloggers interessante artikelen over autisme.

Meer informatie over het blog