Nu bezig:
Themamaand over hulpmiddelen
Bekijk activiteit

En toen was het stil

Geschreven door Ellie

8 september 2026
(laatst bijgewerkt op 8 september 2026)

Prikkels

Ik heb mijn koptelefoon laten liggen op een verjaardagsfeestje. Hoeveel die voor mij doet in mijn dagelijks leven, merk ik pas nu ik hem niet heb. Dat zit zo.

Vastlopen

Sommige mensen met autisme hebben moeite met ‘executief functioneren’; een keurige medische term die ik graag gebruik om de gênante waarheid aan te kleden. Het betekent namelijk gewoon ‘dingen doen’. Normaal gesproken stuurt je brein een signaal aan je lichaam wanneer het tijd is om in actie te komen. ‘Actie’ kan werk of studie zijn, een klusje in huis, maar ook iets simpels als uit bed komen. Wanneer dat signaal niet wordt verstuurd, gebeurt er niks. Je kan klaarwakker zijn, dolgraag willen, een trein moeten halen – en toch lukt het je niet. Het is alsof je vastgelopen bent.

Wanneer dit gebeurt, is moeilijk te voorspellen, maar het komt nooit uit. Lang heb ik gedacht dat ik gewoon niet graag genoeg wilde. Als ik iets echt zou willen, zou ik het toch doen? Ik bleef maar proberen om discipline te kweken. Het hielp niet. Nu heb ik een truc gevonden: mijn koptelefoon.

I’m coming out … of bed

Als het niet lukt om uit bed te komen, zet ik een playlist op. De volgorde van de liedjes is steeds hetzelfde. “Morgenstimmung” van Edvard Grieg, “Morning has Broken” van Cat Stevens en “A Little Prayer” van Aretha Franklin starten mijn brein stukje bij beetje op. Daarna klinkt de stem van Diana Ross: “I’m coming out”. Dan moet ik uit bed komen, anders klopt het liedje niet. Het feit dat dit werkt wanneer tijdsdruk en stress dat niet doen, is ergens belachelijk. Maar het werkt.

Muziek als kader

Ook schakelen tussen handelingen is veel makkelijker met mijn koptelefoon. Op een gemiddelde werk- of schooldag doorloop je ‘s ochtends al veel verschillende stappen voor je überhaupt de deur uit bent. Sommige mensen kunnen dat snel – ik niet. Ik wil dolgraag op tijd komen, maar ik ben gewoon traag. Over elk stapje moet worden nagedacht en bij elk taakje moet worden geschakeld. De duur van de liedjes kan ik inzetten als een soort kader. Ik heb dit nummer om me aan te kleden. Als dat liedje begint, wil ik buiten staan. Zo schiet ik een stuk meer op.

Naar buiten

Met mijn koptelefoon kom ik vaker de deur uit. Ook als ik niets luister, helpt het opzetten zelf al. De prikkels en drukte om me heen worden wat gedempt. Als ik wel ergens naar luister, overdenk ik daarnaast minder hoe ik me op elk moment moet gedragen. Mijn brein heeft het te druk met het geluid in mijn oren om echt bezig te kunnen zijn met piekeren of alles in de gaten houden. Hier kan een podcast dienen als afspraak: zo lang deze aflevering duurt, ga ik wandelen.

Mijn koptelefoon helpt me in slaap en haalt me uit bed. Hij houdt me gezelschap in bus, trein en supermarkt. Hij brengt me op tijd naar mijn afspraken en helpt me in huis. We zijn onafscheidelijk.

Dan maar zonder?

En dan vergeet ik hem. Ik ben in België op verjaardagsvisite en mijn koptelefoon blijft daar achter. Eigen schuld, dikke bult, denk ik. Dan maar even zonder. Als kind had ik hem ook niet. Een week later staat de gootsteen van de keuken vol met afwas. Meer afwas verzamelt zich op mijn nachtkastje. Er staan tassen vol was in de slaapkamer. In hoeken en kieren schuilen hoopjes stof. De gordijnen blijven dicht. Ik ben al een paar dagen niet buiten geweest. Ik nodig ook niemand bij me thuis uit, omdat ik me schaam voor de rommel.

Het is confronterend om te zien. Dit is dus hoeveel moeite ik met simpele taken kan hebben zonder extra hulpmiddelen. En ergens denk ik nog steeds dat ik gewoon beter mijn best moet doen.

Dan gaat de deurbel. Ik doe open. Er staat iemand tegen de deurpost geleund. Hij heeft zijn handen in zijn zakken, een brede grijns en mijn koptelefoon.

Heb jij een hulpmiddel of trucje om uit de stilstand te komen?

Trefwoorden

Over de auteur

Ellie

Ellie is 30 en studeert en werkt in Groningen. Na veel verschillende avonturen laat ze zich nu omscholen naar de zorg. Ze is gek op taal, schrijven, muziek en gefascineerd door alles wat met het brein te maken heeft.

Reageren

Je emailadres wordt niet gepubliceerd. Velden met een * zijn verplicht.

Reacties (1)

  • Hans

    Op werkdagen helpt mijn wekker mij, om mij uit bed te krijgen. Daarna start ik op door de krant te lzen (ja ja, boomer die nog de papieren versie leest). En dan helpt de klok me daarna om het automatische gedeelte van wassen, tandenpoetsen, aankleden en naar school fietsen mij wel verder. In vakanties staat ie lekker uit en leef ik meer op natuurlijke tijd.

    Geen reacties

Lees ook deze blogs

  • Douwe

    Het wuifgedrag van helmgras

    De vierjarige Douwe gaat naar het strand. Al die drukte, wat is daar leuk aan? In de duinen doet hij een belangrijke ontdekking.
    Lees verder
  • Douwe

    Ik kan wel kijken maar wat zie ik deel III

    In dit derde deel beschrijft Douwe een andere oorzaak voor het niet wegbrengen van het oud papier en laat hij zien dat er toch een verband bestaat met het ongeluk tussen Lutkewierum en Rien.
    Lees verder
  • Frederik

    De ene prikkel is de andere niet

    Frederik raakt snel overprikkeld door geluid. Van groepen mensen wordt hij bijvoorbeeld snel moe. Maar klassieke muziek werkt juist ontspannend.
    Lees verder

Autisme is veelzijdig

Regelmatig plaatsen diverse bloggers interessante artikelen over autisme.

Meer informatie over het blog