Nu bezig:
Themamaand over hulpmiddelen
Bekijk activiteit

Eilandhoppen

Geschreven door Ellie

30 september 2025
(laatst bijgewerkt op 2 oktober 2025)

Communicatie en contact

Maskeren

Maskeren. Het is een woord dat je vaak hoort en leest in artikelen en blogs over autisme. Of je máskeren of maskéren zegt,weet ik niet. Ik weet inmiddels wel dat ik het doe, ook al dacht ik lang van niet. Mensen met autisme maskeren om zo ‘normaal mogelijk te lijken’, schrijft het Autismecentrum Groningen (Autismecentrum, 2024). ‘Het is een manier om bepaalde kenmerken zo veel mogelijk te verbloemen.’ En ik verbloemde niet. Ik deed niet alsof. Ik wil gewoon beleefd zijn, het goed doen. Ik pas me aan. Dat is toch niet nep – dat doet toch iedereen?

Register

Het antwoord op die vraag is ja en nee. Als je met iemand praat, pas je je bewust of onbewust aan diegene aan. Je spiegelt misschien de manier van praten van iemand die je aardig vindt. Of je spreekt een docent beleefder en formeler aan dan je vrienden. In de taalwetenschap heet de taal die je bij een specifieke groep gebruikt, je register. Lang heb ik gedacht dat dat was wat ik deed. Het verschil met maskeren blijkt volgens mijn psycholoog de intensiteit. Voor veel neurotypische mensen houdt van register veranderen in dat je misschien formeler of informeler praat of dat je bepaalde slang niet gebruikt. Bijvoorbeeld: geen straattaal gebruiken wanneer je met je oma belt. Als ik met iemand spreek, neem ik toon, accent en zinsbouw van diegene over zonder dat ik dat doorheb. En ik filter heel precies de onderwerpen die ik aansnijd. Delen wij twee dezelfde hobby’s, maar niet die derde? Dan zul je mij over die derde nooit horen. En dat hoort bij maskeren.

Heen en weer

Ik zie mijn omgeving voor me als een groep eilandjes. Mijn werk is een eiland, mijn studie is een eiland, mijn ouders zijn een eiland, mijn vrienden zijn eilanden. Op studie-eiland ben je een student, op werk-eiland een collega, op familie-eiland een dochter. Op elk eiland wordt een andere taal gesproken en heerst een andere cultuur met andere verwachtingen. En ik ben de hele dag heen en weer aan het reizen. Het liefste heb ik dat de eilanden zo min mogelijk verbinding hebben. Stel je voor dat het ene eiland in contact komt met het andere. Dan moet ik twee verschillende talen tegelijk spreken; twee verschillende burgers tegelijk zijn. Dan loop ik vast. Als ik een ander zonder problemen de taal van het ene eiland op het andere eiland zie spreken, krijg ik er zowat kromme tenen van. Het klopt gewoon niet.Ik blijf wel gewoon zitten en lach ongemakkelijk, want dat is beleefd, maar in gedachten loop ik weg of spreek ik diegene toe: “Dit hoort niet! Pas je aan!” Ik kan niet stoppen met eilandhoppen, want dat is mijn normaal. Dat is gewoon hoe mijn brein werkt.

Vloek of zegen?

Maskeren kan heel fijn zijn. Het kan zorgen dat je je verbonden voelt met de mensen om je heen en je nog meer in hen in kan leven. Het kan je rust geven. Het gaat verder dan ‘normaal lijken’ – het is je normaal voelen. Ook anderen voelen zich vaak bij me op hun gemak wanneer ik meer masker. Ze delen sneller wat hen bezighoudt. Een nadeel is dat je je zo aanpast aan andere mensen dat je niet meer weet wat je zelf wilt, nodig hebt of leuk vindt. Dat hangt namelijk af van het eiland waarop je bent. Je kunt het moeilijk vinden om een eigen mening over dingen te vormen, los van een ander.

Maskerpauzes

Maskeren kan ook ontzettend vermoeiend zijn. Als ik een dag sociaal ben geweest, ben ik op. Eigenlijk zou ik na elke sociale dag een dag rust moeten hebben. Maar met werk, studie, vrienden en familie bij elkaar opgeteld is dat niet te doen. Daarvoor zitten er gewoon niet genoeg uren in een week. Dus vind ik kleine manieren om op te laden. Even alleen zijn wanneer het kan. Je koptelefoon opzetten en muziek of een podcast gaan luisteren. Even een stukje wandelen. Mindfulness. Zo zoek ik naar mijn manieren om een korte ‘pauze’ in te lassen. Ik wil leren voelen wanneer ik maskeer en welke manieren er nog meer zijn om daarvan op te laden. Maskeren zie ik als iets dat zowel voor- als nadelen heeft, en de truc is om balans te vinden. Zo maak je hopelijk met de tijd je eigen normaal.

Hoe merk jij dat je maskeert? En welke manieren heb jij om dat te doorbreken?

Trefwoorden

Over de auteur

Ellie

Ellie is 30 en studeert en werkt in Groningen. Na veel verschillende avonturen laat ze zich nu omscholen naar de zorg. Ze is gek op taal, schrijven, muziek en gefascineerd door alles wat met het brein te maken heeft.

Reageren

Je emailadres wordt niet gepubliceerd. Velden met een * zijn verplicht.

Reacties (1)

  • Hans

    Hallo Ellie,

    Dinsdag nog gastblogger, maar nu zie ik je eigen naam bij deze blog staan. Dus welkom bij de club van bloggers op deze site. Dat er nog vele mooie blogs mogen volgen. Deze vind ik al leuk om te lezen.

    Ik herken veel wat je schrijft over het maskeren. Goeie koppeling met eilandjes. Misschien vergeet je de belangrijkste: je eigen veilige bubbel/thuis eiland. Een plek waar je echt kunt ontspannen en opladen. Een plek waar je moeiteloos jezelf kunt zijn, zonder je aan te hoeven passen aan de taal of (ongeschreven) regeltjes van het eiland waar je bent.

    Grappig dat je eindigt met een vraag. Dat deed Mandy Verleijsdonk ook vaak.
    Hier is mijn antwoord (wat ik kort probeer te houden).
    Ik heb pas laat mijn diagnose opgehaald. Ik wist al lang dat ik mezelf een beetje verloor door aan te passen (dat was voor mij minder erg dan er niet bij horen). Ik noemde het Kameleon gedrag. Het voelt voor mij ondertussen allang als mezelf. Ik wil niet vervreemden van de eilandjes waar ik me wel op mijn gemak voel. Dus ik doorbreek het niet echt. Ik probeer meer te ontdekken op welk eilandje ik meer en waar ik minder kan maskeren. Of misschien is het wel meer minder ‘mag’ maskeren. Begrip bij de ander kan een wereld van verschil zijn.

    Geen reacties

Lees ook deze blogs

  • Marten

    Botheid of goedbedoelde eerlijkheid?

    Marten had op zijn werk een kleine aanvaring met een collega. Was hij nou bot of was het goedbedoelde eerlijkheid?
    Lees verder
  • Eileen

    Empathie en diversiteit in crisistijd

    Eileen deelt haar ervaringen in coronatijd. Haar perspectief wordt niet altijd gewaardeerd en dat raakt haar.
    Lees verder
  • Martine

    “Vieze dijk”

    In deze blog schrijft Martine over de ongeschreven regels op het schoolplein. Van daaruit onderzoekt ze de problematiek van sociale relaties en autisme.
    Lees verder
  • Cor

    Gesprek voeren

    Cor vertelt zijn dagboek hoe hij gesprekken voert en ervaart. Cor heeft al een aantal manieren gevonden waarop dit werkt en blijft op zoek naar nieuwe tips.
    Lees verder
  • Martine

    Waarom praat ik zo makkelijk met een machine?

    AI kan autistische mensen helpen met communicatie en executieve functies. Maar hoe verhoudt die toegankelijkheid zich tot maskeren, afhankelijkheid en milieubelasting?
    Lees verder

Autisme is veelzijdig

Regelmatig plaatsen diverse bloggers interessante artikelen over autisme.

Meer informatie over het blog