Eenzaamheid en sociale isolatie Mensen met autisme voelen zich vaker eenzamer en zijn vaker sociaal geïsoleerd dan neurotypische mensen. Belang Mensen met autisme voelen zich vaker eenzamer en zijn vaker sociaal geïsoleerd dan neurotypische mensen. Niet alleen actief zijn op sociale netwerk sites, maar ook het het hebben van een of meerdere vrienden heeft vaak nauwelijks effect op hun ervaren eenzaamheid. De kwaliteit van hun relaties is vaak onvoldoende in termen van emotionele veiligheid en wederkerigheid om het gevoel van eenzaamheid te verminderen. Hoe vaak komt het voor? Artboard 19 5x Deense adolescenten met autisme voelen zich 5 keer zo vaak eenzaam als hun niet-autistische leeftijdsgenoten Artboard 19 71% van de Amerikaanse adolescenten met autisme is sociaal geïsoleerd of gemarginaliseerd in relatie tot hun klasgenoten Artboard 19 50% van de Amerikaanse adolescenten met autisme spreekt nooit af met leeftijdsgenoten buiten school, wordt nooit gebeld of uitgenodigd voor een activiteit Artboard 19 80% van de Amerikaanse volwassenen met autisme maakt gebruik van sociale netwerk sites, maar dit heeft nauwelijks effect op hun gevoel van eenzaamheid Artboard 19 60% Nederlandse en Amerikaanse volwassenen met autisme zijn vier keer zo vaak alleenstaand als neurotypische volwassenen (60% vs. 15%) Artboard 19 66% Twee keer zoveel autistische als niet-autistische jongens heeft nog nooit gedate (66% vs. 34%) Artboard 19 46% van de Amerikaanse volwassenen met autisme heeft geen vrienden Artboard 19 35% van de volwassenen met autisme heeft nauwelijks sociale contacten en niemand om naar toe te gaan voor sociale steun Ervaringen van autistische volwassenen “Vaak voel ik me erg eenzaam. Vrienden heb ik eigenlijk niet. Ik heb niemand waar ik mee af kan spreken, niemand om me aan iemand anders voor te stellen.” “Ik mis iemand om mijn verhaal bij kwijt te kunnen, zodat ik niet in mijn eentje zit te piekeren.” “Ik wou zo graag dat ik in staat was om vrienden te maken en te behouden. Wat ik ook probeer, het helpt niet. Uiteindelijk vindt ik mezelf steeds weer alleen op mijn kamer, en val ik huilend in slaap, omdat ik me zo eenzaam voel.” “Op dit moment voel ik me echt eenzaam. Ik heb geen partner en geen vrienden. Behalve één familielid heb ik niemand bij wie ik echt mijn emoties kwijt kan.” “Eenzaamheid is voor mij dat gevoel van binnen dat ik graag naar buiten wil, een overweldigend verlangen om uit mijn schelp te komen en contact te maken, maar niet weten hoe.” “Ik voel me behoorlijk geïsoleerd, eigenlijk al vijftien jaar. Andere mensen van de groep waar ik deel van uit maakte zijn verder getrokken en ik ben alleen achtergebleven. Dat is vreselijk wanneer ik het emotioneel zwaar heb, en niet echt iemand heb om naartoe te gaan.” Betekenis voor autismevriendelijk Nederland In autismevriendelijk Nederland is aandacht voor de verschillende factoren die verband houden met eenzaamheid in autisme. Om eenzaamheid onder autisten te verminderen wordt hen niet alleen mogelijkheden geboden om hun sociale vaardigheden of sociaal begrip te verbeteren, maar wordt ook gezorgd dat zij voldoende financiële middelen hebben om deel te kunnen nemen aan gestructureerde sociale activiteiten. Daarnaast ontvangen zij effectieve behandeling voor bijkomende stoornissen, zoals sociale angst. Tenslotte zetten mensen in de sociale omgeving van autisten zich in om hen te betrekken bij sociale activiteiten en om positief te reageren op hun pogingen tot sociale interactie. Links Brandt Chamberlain (2009), Involvement or isolation? The social networks of children with autism in regular classrooms Julie Causton-Theoharis (2009), Islands of loneliness: Exploring social interaction through the autobiographies of individuals with autism Andrew Whitehouse e.a. (2009), Friendship, loneliness and depression in adolescents with Asperger’s syndrome Gael Orsmond e.a. (2004), Peer Relationships and Social and Recreational Activities Among Adolescents and Adults with Autism Mathias Lasgaard e.a. (2010), Loneliness and Social Support in Adolescent Boys with Autism Spectrum Disorders Paul Shattuck e.a. (2011), Participation in social activities among adolescents with an autism spectrum disorder Sander Begeer e.a. (2015), Sociale relaties en autisme in cijfers Jill Locke e.a. (2010), Loneliness, friendship quality and the social networks of adolescents with high‐functioning autism in an inclusive school setting Nirit Bauminger e.a. (2003), Peer interaction and loneliness in high-functioning children with autism Patricia Howlin e.a. (2004), Adult outcome for children with autism Micah Mazurk (2013), Social media use among adults with autism spectrum disorders Lisa Jobe & Susan White (2007), Loneliness, social relationships, and a broader autism phenotype in college students Jeroen Dewinter e.a. (2015), Sexuality in adolescent boys with Autism Spectrum Disorder: Self-reported behaviours and attitudes Daren Hedley e.a. (2018), Understanding depression and thoughts of self-harm in autism: a potential mechanism involving loneliness